Her yazınsal ürün özünde "deneysel" midir? Yoksa "Deneysel Edebiyat" diye bir şey söz konusu değil midir? Berryman, Roubaud, Thomas Mann, Roussel ve Calvino üzerinden bir deneysel edebiyat sorgulaması...

"Kaldı ki, bir yazı serüveni, gözümde, ayrıştırılamaz çünkü yekpâre kütlesini yaratır beyaz önünde; yazın türlerine göre farklılıklar arzetmez: Nasıl bir şiir, öyle bir nesir."

“Benzemezlik”, “uç takılı”, “uç bey!”, “uç’talık”, “derkenarlar”...Marjinalliğin kelime anlamının günden güne değişmesi ve Ece Ayhan’ın öznel “marjinallik”i...

Yıllar oldu, “dergi çıkarmak eylem yapmaktır” cümlesini kurmuş bulundum. İster bir hevese dayansın, ister bir gereksinmenin karşılığı olsun, her dergi serüveninin altında, “mevcût”tan ayrılma isteği vardır. Eylemi bu hazırlar.

Yaşayan bilir, Paris siren sesinden geçilmeyen şehirdir: Gece gündüz demeden her an, her türlüsü kulaklara dolar meydanlarda, ana caddelerde, ara sokaklarda. Olağan koşullarda işin dalgasındadır Parisli: Alarm provası yapılıyorsa “Alman uçakları geliyor”, polis sireni çalıyorsa “kediyi ağaçtan indireceklerdir”…

Sonuna doğru, “Beni odama götürün” diyormuş Schubert: “Şu yerkürede benim bir yerim yok mu?”. Kardeşi, “odam” derken tam neden söz ettiğini, nereden, kavrayamamış.

İstanbul beni dağladı, delik deşik etti, tek memesinden emzirdi, zehrini şırıngaladı içime, beni büktü, kırdı, canlı canlı yaktı, pıhtılaştırdı, uçurdu, itti, geri çekti; yarım yüzyıl boyunca içinden geçerken içsesi kıldı.

XX. yüzyıl, İnsanlık Tarihi’nin en dramatik dönemlerinden biri sayılabilir: Hanedanların çöküşü, devrimler, üst üste iki Dünya Savaşı, büyük bir nüfus patlaması, doğal çevre dengesinin bozulması, göç hareketleri — saymakla bitmeyecek bir uğursuzluklar silsilesi.

Paris’te gömülmek ister miydim? Beckett, Cortazar, şimdiden Fuentes bir gurbet mekânı olarak görmemişler Montparnasse mezarlığını. Père Lachaise Türklerini düşündüm, ardından da taşınan mezarları — sonra da rahat bırakmıyorlar! Bir de Panthéon çözümü var: Yan yana dizilen ünlüler, bakalım isterler miydi?

Simone de Beauvoir’ın telif gelirleriyle aldığı Rue Scholcher’deki, sevdiği ve bağlı kaldığı dairesi, apartmanın her bölümü gibi çift katlı, içten merdivenliymiş. Gençlik yıllarının önemlice bir dilimini otel odalarında geçirenlerden, Beauvoir — gün gelmiş, vakit ermiş, evi olsun dilemiş, kim istemez?

Stendhal, kitabının sonuna “to the happy few” yazdığında pek az okurun kitabıyla ilgilenebilecek düzeyde olduğunun farkındaydı. Yarım yüzyıl, bir yüzyıl geçti aradan, evrim geçiren toplumunda milyonlar okur oldu seçkin bir azınlığı hedef seçmiş yazarı. Ummak, gene hak.

Dinleyenler, benim oldukça iyi bir konuşmacı olduğumu söylemişlerdir; sanırım öyleyim. Şu var: Bir yazarın iyi konuşmacı olması ille de gerekmez. Son derece tutuk konuşmacılar çıkar yazarların arasından, örneğin Patrick Modiano neredeyse özürlü gibidir. Çevremde bu özelliğin en hafifinden sevecenlik uyandırdığını gözlemliyorum; belki de iyi ya da etkili konuşanda bir tür üstünlük taslama eğilimi g...

Ama dışarıda olup bitenlerden etkilenmediğimi ileri süremem de. Özellikle 1980’in yarattığı kırılma, aynı dönemde askerliğimi yaparken ciddi biçimde örselenmem, Ankara’dan İstanbul’a geçtiğimde yaşadığım bocalama, iş hayatımda ve özel hayatımda sallanışım… bir dolu çözücü etmen sızdı 1980’lere. Gene de Opera’ya aynı dönemde yöneldiğim, Bu Kalem Bukalemun’u yayımladığım hesaba katılırsa, subversif ...

Bir resimden yola çıkarak yazılmış çok sayıda şiire rastlanır, modern çağ edebiyatında, öyle ki, hazırlaması kolay olmasa da, oylumlu bir seçki kurmakta zorluk çekilmeyecektir. Enis Batur yazdı…

Bu anlamda, Platon’un karşı kutbudur Hegel: Sanatın henüz örtük, açıkta olmadığı için kapalı, daha doğrusu şimdilik açığa vurulmamış bir yere yönelik bir “gerçek dili”yle yaşadığını ileri sürmüştür. Yaratıcı kişi bu saklı, ertelenmiş, ileride ya da ötede duran gerçeğe, onun içine ve biçimine yöneldiği için de özel bir dili, kendi dilini kurmak, geliştirmek zorundadır. Alımlanma konusu apayrı bir s...

Bir yarım günde, üst üste bunca sergi olacak iş değil tabii. Vakit darlığı, yoksa akıllıcası geziyi farklı günlere dağıtmaktı. Nedir, böylesine sıkıştırılarak salonlarda dolaşmanın sonucu? Bir iki yapıtı ancak görebiliyor, hakkını vererek, göz ve zihin. Bellek zaten dolu, kırk beş yıl boyunca içeri yığılanlarla. Kaldı ki, avec le temps, istifiniz sizi kendinizden bıktırıyor. Aç doğduk, aç büyütüld...

Toulouse, Claude Nougaro’nun sesi ve vurgusuyla hepten özel bir özel isim.

Zaman içinde kendim de tartmaya çalışmışımdır, farklı örnekler üzerinden: Her yabancı dil kültürel düzlemde ufuk açarken, yazı(n)sal düzlemde kazanımlar ve kayıplar görülebiliyor muydu? Enis Batur yazdı…

Paris’in “sağ kıyı”sında, belli bir eksen üzerinden uzunca bir yürüyüş, beş doktora konusu önerisi doğurdu, yanda. Bu ‘karşılaştırmalı tez’ler yapılmış olabilir, bilemem; yapılmamışlarsa şaşmam; yapılırlarsa, şaşırırım! Enis Batur Artful Living okurları için yazdı...

Enis Batur yazdı... "Seyahat", önce, insanın içdünyasının derin bir katmanında arasıra, sık sık ya da durmadan yoklayan bir yer değiştirme güdüsünün sonucudur.